Image

Felsefe ve feylesof(filozof) sözcükleri dilimizde hangi anlamlara gelir?

Felsefe yapmak ya da felsefe günlük dilimizde, derin ve anlaşılması güç sözler söylemek demektir. Çoğunlukla, alaycı ve küçük düşürücü bir anlamda kullanılır. Yani boş ve anlaşılmaz şeyler söylemek: “safsata” ya da “mugalata” yapmak anlamına gelir. “Feylesof” sözcüğü ise, “felsefeyle uğraşan kimseden başka, “dünyayı umursamayan kişi” ve “dinsiz” demektir. İkinci anlamda. Yunanca “sophia” yani "bilgelik" kavramının kalıntılarını görmek olanaklıdır.

Filozof, yaygın düşünce ve değerleri eleştiren, kendine özgü bir yaşam biçimi bulmaya yönelen bilge insan anlamına gelir. Umursamazlıkta, yine yunancadaki kökün “dünya işlerine ve değerlerine önem vermeyen kimse” anlamı da vardır; yani kabullenilmiş düşünceleri ve değerleri çoğunlukla önemsemeyen bir insan tipidir. “Dinsiz“ anlamında ise feylesofun, inanca değil akla ve özgür düşünceye önem vermesi dile getiriliyor.

Böylece, Arapçadan dilimize geçen felsefe ve feylesof sözcüklerinin pek olumlu bir biçimde yorumlanmamakla birlikte, Yunanca kökteki anlamları taşıdığını görüyoruz.

Kültür dili olarak Osmanlıcada, felsefenin, bu anlamların yanı sıra, “İlk nedenleri ve İlkeleri araştıran bilgi dalı”, “bir bilim alanının ana ilkelerinin incelenmesi ve açıklanması”, “büyük filozofların ortaya koydukları öğretiler” gibi anlamlar kapsadığını görüyoruz. Ayrıca, İslam düşüncesi doğrultusunda, Osmanlıcada, filozoflara, “falâsife” dendiği gibi “hükemâ” yani “hakimler” (bilgeler) de deniyordu. Osmanlıcada «hikmet» felsefeden daha geniş kapsamlıydı ve “gizli ve bilinmeyen nokta”, “neden”, “ahlaka ilişkin kısa söz” anlamına geliyordu. Bu açıdan, “hakim” yani “hikmet sahibi” de varlığın ve yaşamın gizli nedenlerini kavramış “bilge kişi” anlamına geliyordu.

Bugünkü kültür dilimizde, felsefe sözcüğü, daha önceki sorularda açıkladığımız anlamları kapsar. Yani hem kök anlamını (akıl ve özgür düşünceyle doğruya, iyiye yönelme; sınama ve eleştirme) hem de göz önünde tuttuğu bilgi türünü (varlığın ve bilginin ilk neden ve ilkelerini ortaya koyma; bütünsel bir açıklama verme) dile getirir.  Ayrıca bir filozofun ya da bir akımın ve çağın “felsefi öğretisi” ve son olarak da “felsefe dersi” anlamlarına gelir.


Felsefe sözcüğünün kaynağı ve anlamı nedir?

Felsefe sözcüğünün kaynağı ve anlamı nedir?

14 Mart 2017 Salı

Felsefe sözcüğünü, başlangıçta taşıdığı anlam İçinde ele alırsak, yalnızca bilmenin değil, ahlaka uygun ve mutlu bir yaşam sürmenin de söz konusu olduğunu; felsefe denince, sağlam bilgiler edinme çabası kadar, doğru, ahlaklı ve mutlu yaşama çabasının da göz önünde tutulduğunu kavrarız.

Metafizik Nedir?

Metafizik Nedir?

17 Nisan 2017 Pazartesi

Metafizik, felsefenin belirli bir bölümüdür. Bu bölümde, “Varlık nedir?”, “Bir dış dünya var mıdır?”, “Beden ile ruh arasındaki ilişkiler nelerdir?”, “Tanrı var mıdır?”, “Ruh ölümlü müdür, ölümsüz müdür?“ gibi sorulara cevaplar aranır. Ayrıca, bilginin nereden geldiği, neleri bilebileceğimiz de araştırılır. Ama metafizikteki asıl araştırma konuları, evren, tanrı ve ruhtur.

Pythagoras'çılann anamadde konusundaki görüşleri nelerdi?

Pythagoras'çılann anamadde konusundaki görüşleri nelerdi?

22 Mart 2018 Perşembe

İlkçağ felsefesinin başlangıçlarında yer alan bir başka Yunan filozofu da, evrenin ve varolanların kaynağının, yani anamaddenin ne olduğunu sormuş ve buna «sayılar» diye cevap vermişti

Arama

Zaman Çizelgesi

Seçtiklerimiz

Siyaset Felsefesi
Liberalizm Nedir? Özellikleri Nelerdir? Temsilcileri Kimlerdir?

Toplumsal ve politik analiz ile değerlemenin amaçları açısından gerçekten önemli olanın birey ya da kişi olduğunu savunan liberalizm açısından, bir kültürün, dil, cemaat ya da ulusun kaderi ve istikbaliyle ilgilenmek kadar doğal ve gerekli bir şey olamaz. Bununla birlikte, bu ilgi ikincil olup esas değerli olan birey ve bireyin hazları ve acıları, tercihleri ve özlemleri, gelişimi ve bekasıdır.

4 Mayıs 2017 Perşembe

Metafizik
Varoluş Felsefesi veya Varoluşculuk

Bu varlık görüşünde insan tanımı, varlıktan değil, bizzat insandan çıkılarak yapılır ve çok daha önemlisi, varlık “kendi kendisini tanımlayan insan”a göre tanımlanan bir şey olarak görülür. Başka bir deyişle, bu yeni felsefede varlık, varlığı ele alan, varlık sorusunu sorabilen yegâne varlık olarak insandan hareketle ortaya konur.

4 Mayıs 2017 Perşembe

Voltaire
Voltaire ve Deist Tanrı Anlayışı

Voltaire, Tanrının varoluşunu ele almadan önce, klasik Tanrı anlayışlarıyla dinin kendisine ve kurumsal boyutuna şiddetli bir savaş açar. Gerçekten de Voltaire, esas olarak her tür karanlıkçılığa olan nefreti ve Hıristiyanlığa, özellikle de Katolik Kilisesinin temsil ettiği Hıristiyanlığa yönelik amansız düşmanlığıyla seçkinleşir.

3 Mart 2017 Cuma

Felsefe Akımları
Marksizm - Sosyalizm - Komünizm Nedir?

Marksizm ve ona dayanarak ortaya çıkan sosyalizm ve komünizm ideolojileri, temellerini Karl Marx’ın (1818-1883) ve yakın dostu Friedrich Engels’in (1820-1895) felsefî görüşlerinden alır.

23 Kasım 2015 Pazartesi